Aangewezen niet-financiële bedrijven en beroepen (DNFBP)

Financiële instellingen zijn niet de enige entiteiten die onder de loep worden genomen in de wereldwijde strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering. Ook niet-financiële bedrijven en beroepen vormen aanzienlijke risico's en vallen onder toezicht van regelgevende instanties. Deze worden gezamenlijk aangeduid als Designated Non-Financial Businesses and Professions (DNFBPs), een term die is geïntroduceerd door de Financial Action Task Force (FATF), de toonaangevende wereldwijde waakhondorganisatie voor de bestrijding van witwassen (AML) en terrorismefinanciering (CTF).

Wat zijn DNFBPs?

DNFBPs zijn bedrijven of beroepen die een belangrijke rol spelen in financiële transacties, maar niet primair functioneren als financiële instellingen. Vanwege hun aard kunnen ze door criminelen worden misbruikt voor het witwassen van geld, het verbergen van illegale activa of het financieren van terrorisme. Als gevolg hiervan zijn DNFBPs nu wereldwijd breed opgenomen in AML/CTF-regelgeving.

Hoewel landen en gebieden die vaak geassocieerd worden met fiscale neutraliteit en offshore-entiteiten veel aandacht hebben getrokken, zoals de Bahama's, zijn DNFBP's (District Non-Financial Businesses and Pensions) overal actief, van makelaarskantoren in Londen tot casino's in Macau en advocatenkantoren in New York City. Hun blootstelling aan het risico van financiële criminaliteit is universeel en niet regio-specifiek.

Categorieën van DNFBPs

DNFBPs vallen grofweg in twee groepen uiteen: individuen en entiteiten. Hieronder volgt een overzicht van de categorisering:

Voor individuen

Mensen worden als DNFBPs aangemerkt op basis van hun beroep, met name beroepen die waardevolle of complexe transacties faciliteren. Veelvoorkomende functies zijn onder andere:

• Makelaars en vastgoedagenten die betrokken zijn bij de aan- en verkoop van onroerend goed.
• Handelaren in luxeartikelen zoals goud, sieraden, edelstenen en antiquiteiten.
• Dienstverleners voor bedrijven, waaronder directeuren, gemachtigde aandeelhouders en bedrijfssecretarissen.
• Juridische professionals zoals advocaten, notarissen en bedrijfsbelastingadviseurs.
• Accountants en accountants die onafhankelijke financiële diensten aanbieden.
• Kansspelaanbieders die casino's, gokwebsites of spelplatformen beheren.

Voor entiteiten

Bedrijven kunnen als DNFBPs worden geclassificeerd als ze aan bepaalde operationele criteria voldoen, zoals:

• Advocatenkantoren en andere juridische dienstverleners die als eenmansvennootschap opereren.
• Accountants- en auditkantoren die financiële structuren beheren of daarover adviseren.
• Bedrijfsoprichtingsagenten die betrokken zijn bij de oprichting van rechtspersoonlijkheden.
• Trust- en vennootschapsdienstverleners (TCSP's) die diensten aanbieden op het gebied van statutaire zetels, zakelijke adressen, nominee-regelingen of juridische structuren.
• Non-profitorganisaties en stichtingen die onafhankelijk van overheidsfinanciering opereren, met name diegenen die regelmatig grensoverschrijdende financiering ontvangen.

Risico's verbonden aan DNFBPs

Zonder adequate nalevingsmechanismen lopen niet-financiële bedrijven die geld witwassen en terrorismefinanciering verstrekken (DNFBP's) een breed scala aan risico's. Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de FATF behoren de volgende risico's tot de meest prominente:

1. Zwakke KYC- en due diligence-procedures

Veel DNFBP's (Distributed Non-Financial Businesses) beschikken niet over dezelfde robuuste kaders voor klantonderzoek (Customer Due Diligence, CDD) als banken en andere financiële instellingen. Deze lacune stelt criminelen in staat om deze bedrijven te misbruiken om de herkomst van hun geld te verbergen. Het implementeren van strenge KYC Beleid is cruciaal, zelfs als het niet expliciet wettelijk vereist is.

2. Beperkte registratie en transactiemonitoring

In sommige landen zijn DNFBPs (Direct Non-Financial Businesses and Pensions) wettelijk niet verplicht om klanttransacties te registreren, audit trails bij te houden of de herkomst van hun geld te verifiëren. Dit creëert aanzienlijke blinde vlekken bij het opsporen van verdachte activiteiten. Hoewel ze wettelijk verplicht kunnen zijn om meldingen van verdachte transacties (Suspicious Transaction Reports, STR's) in te dienen bij nationale financiële inlichtingendiensten (Financial Intelligence Units, FIU's), wordt proactieve monitoring niet altijd toegepast.

3. Inconsistente wettelijke vereisten

De verplichtingen op het gebied van AML/CTF (anti-witwas- en antiterrorismefinancieringsverplichtingen) verschillen per regio. In sommige rechtsgebieden vallen niet-financiële bedrijven en organisaties (DNFBPs) mogelijk niet volledig onder de nationale AML-wetgeving of worden deze minder streng gehandhaafd. Deze fragmentatie stelt kwaadwillenden in staat om misbruik te maken van deze regio's met zwak toezicht, ook wel bekend als regelgevingsarbitrage.

4. Gebrek aan interne controles en training

DNFBP's onderschatten vaak de noodzaak van deze interne complianceprogramma's, omdat ze geen financiële instellingen zijn. Veel van hen beschikken niet over geformaliseerde AML-programma's, aangewezen compliancefunctionarissen of procedures voor personeelstraining. Zonder deze elementen zijn bedrijven volstrekt onvoorbereid om risico's op financiële criminaliteit te identificeren of te beheersen.

Regelgevingslandschap: hoe DNFBP's worden bestuurd

Wereldwijd sluit de regelgeving voor niet-financiële bedrijven en beroepsorganisaties (DNFBP's) steeds meer aan bij die voor financiële instellingen. De FATF-aanbevelingen 22 en 23 richten zich specifiek op DNFBP's en verplichten hen tot het implementeren van AML/CTF-maatregelen, zoals:

• Klantonderzoek
• Financiële administratie
• Melding van verdachte transacties
• Interne controles en nalevingsfuncties

Regionale implementatie

• Europese Unie: Volgens de 6e antiwitwasrichtlijn (6AMLD) moeten niet-financiële bedrijven en instellingen die financiële diensten aanbieden (DNFBP's) zich houden aan uniforme AML-normen, waaronder strafrechtelijke aansprakelijkheid voor entiteiten en strenge sancties.
• Verenigde Staten: Het Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN) houdt toezicht op de naleving van de AML-regelgeving voor veel niet-financiële beroepsgroepen, hoewel juristen en accountants niet uniform gereguleerd zijn.
• Azië-Pacific: De regelgeving loopt hier sterk uiteen. Landen als Singapore en Australië hebben strenge wetten tegen witwassen van medicijnen en andere producten ingevoerd, terwijl andere landen hun regelgeving nog aan het ontwikkelen zijn.
• Midden-Oosten en Afrika: Door de toenemende betrokkenheid van de FATF brengen veel landen DNFBPs onder AML-toezicht om de transparantie en interne samenwerking te verbeteren.

Verbetering van de naleving van DNFBPs

Om de blootstelling aan financiële criminaliteit te verminderen en te voldoen aan internationale normen, zouden DNFBPs prioriteit moeten geven aan:

1. Implementatie van risicogebaseerde AML-programma's

In plaats van een standaardmodel te hanteren, zouden bedrijven hun AML-programma's moeten afstemmen op hun specifieke risico's, klantenbestand en transactieprofielen.

2. Verbetering van KYC-processen

Het verzamelen en verifiëren van klantidentificatiegegevens tijdens het onboardingproces, en het regelmatig bijwerken ervan, is essentieel. Verscherpte due diligence-procedures zijn vereist voor risicovolle klanten of politiek prominente personen (PEP's).

3. Het aanstellen van een compliance officer

Het beoordelen van een gekwalificeerde AML-compliancefunctionaris waarborgt verantwoording en versterkt het vermogen van de organisatie om aan de wettelijke eisen te voldoen.

4. Het uitvoeren van regelmatige trainingen

Werknemers moeten worden getraind op AML-wetten, signalen die wijzen op verdachte activiteiten, en interne procedures. De training moet jaarlijks worden bijgewerkt en aangepast aan veranderende risico's.

5. Het bijhouden van gedetailleerde gegevens

Ook als het niet wettelijk verplicht is, kan het bijhouden van uitgebreide gegevens over klantcontacten, financiële transacties en risicobeoordelingen de voorbereiding op audits of onderzoeken aanzienlijk verbeteren.

Conclusie

Aangewezen niet-financiële bedrijven en beroepen worden nu algemeen erkend als essentiële onderdelen van wereldwijde AML- en CTF-raamwerken. Hun vermogen om financiële kanalen te beïnvloeden zonder traditionele financiële instellingen te zijn, maakt hen tegelijkertijd waardevol en kwetsbaar. Het versterken van hun nalevingspositie is niet langer optioneel, maar een belangrijke stap om de operationele integriteit te waarborgen.

Naarmate het toezicht wereldwijd toeneemt, krijgen DNFBPs de kans om zich nauwer aan te sluiten bij internationale best practices. Door proactief risico's te beheren, de transparantie te vergroten en zich in te zetten voor permanente educatie, kunnen deze bedrijven niet alleen voldoen aan de wettelijke eisen, maar ook een sterkere reputatie opbouwen in een steeds kritischer bekeken wereldeconomie.